Generatywna sztuczna inteligencja 💻
Pamiętacie te czasy, kiedy Google było najbardziej zaawansowaną technologią, jeżeli chodzi o wyszukiwanie informacji? Jakby to było wczoraj. I nic dziwnego, skok technologiczny, któremu zawdzięczamy sztuczną inteligencję nastąpił tak szybko, że wciąż jeszcze na dobre się z nim nie oswoiliśmy. Rozmowa z komputerem, który rozumie kontekst, analizuje dokumenty, tworzy obrazy czy nawet pomaga programować, była obietnicą lat 30. lub 40. XXI wieku, nikt nie spodziewał się, że doczekamy się jej realizacji już pod koniec 2022 roku, kiedy to do użytkowania publicznego udostępniono ChatGPT. Dziś oprócz tego, że jednym odpowiednio wpisanym promptem możemy w kilka sekund wyszukać i przeanalizować informacje z wielu źródeł, to możemy także prowadzić swobodną rozmowę ze sztuczną inteligencją na prawie każdy temat.
Początkowo narzędzie służyło przede wszystkim do generowania tekstu, odpowiadania na pytania czy pomocy w pisaniu prostych treści. Jednak przez te kilka lat możliwości AI zmieniły się diametralnie. Dzisiejsze modele potrafią analizować obrazy i dokumenty, tworzyć grafiki, filmy, muzykę i kod, prowadzić rozmowy głosowe czy pomagać w wykonywaniu złożonych zadań. Coraz większą rolę odgrywają również agenci AI – cyfrowi asystenci, którzy nie ograniczają się do udzielania odpowiedzi, ale mogą wykonywać skomplikowane sekwencje działań prowadzących do określonego celu.
To, co jeszcze niedawno traktowaliśmy jako technologiczną ciekawostkę, w ciągu kilku lat stało się narzędziem szeroko wykorzystywanym w pracy, edukacji i codziennym życiu. Sztuczna inteligencja trafiła bowiem do komputerów i smartfonów milionów użytkowników i pomaga w zadaniach, które jeszcze niedawno trudno było kojarzyć z możliwościami maszyny.
Autonomiczne i latające samochody 🚗
Autonomiczne samochody były jednym z najczęściej wykorzystywanych w kinie i literaturze symboli odległej przyszłości. Choć w niektórych miastach funkcjonują już komercyjne przejazdy samochodami bez kierowcy, dla wielu osób wciąż brzmi to jak wizja przyszłości. Trudno wyobrazić sobie sytuację, w której po prostu wsiadamy do samochodu, wskazujemy cel podróży, a pojazd samodzielnie dowozi nas na miejsce. Autonomiczna jazda jest jednak dobrym przykładem technologii, która choć nie stała się jeszcze powszechna, dawno przestała być wyłącznie eksperymentem laboratoryjnym.
Rozwojem tej technologii w Stanach Zjednoczonych zajmuje się firma Waymo, która prowadzi już komercyjne usługi robotaxi. W 2025 roku firma zrealizowała około 15 milionów przejazdów, a w 2026 roku jej samochody wykonały setki tysięcy płatnych kursów tygodniowo. Pasażerowie w kolejnych amerykańskich miastach mogą zamówić samochód za pomocą aplikacji, wsiąść do niego i dotrzeć do celu bez człowieka siedzącego za kierownicą.
A co z latającymi samochodami? Jeszcze w 2017 roku analitycy Frost & Sullivan przewidywali, że ograniczone komercyjne zastosowanie latających samochodów może stać się rzeczywistością dopiero około 2035 roku. Inne prognozy były jeszcze ostrożniejsze i wskazywały nawet na okolice 2040 roku.
Tymczasem niecałą dekadę później pierwsze tego typu konstrukcje nie są już wyłącznie futurystycznymi wizualizacjami. Do 2035 roku zostało jeszcze dziewięć lat, a w Chinach działa już fabryka przygotowana do seryjnej produkcji takich konstrukcji. Firma ARIDGE rozwija Land Aircraft Carrier – pojazd, który może poruszać się po drogach, a jednocześnie przewozi w swoim wnętrzu dwuosobowy elektryczny moduł latający zdolny do pionowego startu i lądowania.
Choć nie jest to jeszcze technologia, której używamy już dziś, jej rozwój wyraźnie przyspiesza i coraz bardziej zbliża nas do momentu, w którym latające samochody przestaną być jedynie wizją przyszłości. Projekt wyszedł już poza etap pojedynczego prototypu. W 2026 roku rozpoczęła się jego próbna produkcja seryjna, a kolejne egzemplarze przechodzą testy w locie. Do momentu, w którym latające samochody staną się zwyczajnym widokiem na ulicach i nad nimi, wciąż pozostaje sporo czasu. Jednak technologia, która jeszcze niedawno wydawała się zupełnie nierealna, jest dziś faktycznie produkowana i testowana.
Roboty humanoidalne 🤖
Robot przypominający człowieka, który wykonuje fizyczną pracę, to kolejny popularny symbol futurystycznego świata rodem z filmów science-fiction. Niektórzy uważają tą wizję za przerażającą, innych fascynuje to, jak daleko w przód wykracza nasza technologia. Rzeczywistość zaczyna jednak coraz bardziej przypominać te futurystyczne wizje.
Dobrym przykładem jest BMW. W 2025 roku w amerykańskiej fabryce firmy w Spartanburgu przeprowadzono pilotaż z humanoidalnym robotem Figure 02. Według BMW w ciągu dziesięciu miesięcy robot uczestniczył w produkcji ponad 30 tysięcy samochodów BMW X3, przenosząc i ustawiając elementy z blachy potrzebne w procesie produkcji.
Na tym eksperyment się nie zakończył. W 2026 roku BMW rozpoczęło kolejny projekt, tym razem w swojej fabryce w Lipsku. Humanoidalny robot AEON ma być tam wykorzystywany między innymi przy montażu akumulatorów wysokonapięciowych i produkcji komponentów.
Roboty humanoidalne nadal mają przed sobą długą drogę. W wielu zadaniach klasyczne roboty przemysłowe pozostają szybsze, tańsze i bardziej niezawodne. Jednak sama obecność humanoidów na prawdziwych liniach produkcyjnych pokazuje, jak szybko technologia przechodzi od efektownych demonstracji do praktycznych testów.
Rozmowa w obcym języku bez znajomości języka 🗨️
Uniwersalny translator pozwalający dwóm osobom rozmawiać ze sobą mimo bariery językowej to kolejny pomysł, który przez lata kojarzył się bardziej z science fiction niż z codziennością.
Jeszcze niedawno automatyczne tłumaczenie oznaczało mozolne wpisanie wypowiedzi, zdanie po zdaniu, do internetowego translatora i oczekiwaniem na mniej lub bardziej trafny przekład. Obecnie technologia zaczyna działać niemal niezauważalnie – tłumaczenie może odbywać się w czasie rzeczywistym, bez przerywania rozmowy i bez konieczności sięgania po dodatkowe narzędzia.
W 2025 roku Apple wprowadziło funkcję Live Translation dla kompatybilnych modeli AirPods. Rozwiązanie pozwala słuchać tłumaczenia wypowiedzi rozmówcy podczas rozmowy, a w przypadku osoby bez słuchawek tłumaczenie może być wyświetlane na ekranie iPhone’a. Podobne rozwiązania pojawiają się również w inteligentnych okularach – Meta Ray-Ban Display potrafią wyświetlać tłumaczenie wybranych języków bezpośrednio przed oczami użytkownika.
Technologia nie usuwa jeszcze całkowicie bariery językowej – liczba obsługiwanych języków jest ograniczona, a automatyczne tłumaczenia nadal nie są wolne od błędów. Mimo to wizja urządzenia, które pozwala dwóm osobom mówiącym w różnych językach po prostu rozpocząć rozmowę, jest znacznie bliższa rzeczywistości niż jeszcze kilka lat temu.
Drony🚀
Drony początkowo kojarzyły się przede wszystkim z wojskiem, profesjonalnym filmowaniem albo drogim gadżetem dla miłośników technologii. Z czasem zaczęły być wykorzystywane do inspekcji infrastruktury, monitorowania upraw, ratownictwa czy transportu. Jednym z najbardziej futurystycznych zastosowań miało być jednak dostarczanie zakupów bezpośrednio pod dom klienta.
Dziś również ten scenariusz jest już rzeczywistością. W maju 2026 roku Walmart poinformował o przekroczeniu miliona dostaw zrealizowanych za pomocą dronów. Usługa pozwala zamówić niewielkie produkty, które następnie trafiają pod wskazany adres drogą powietrzną. Średni czas takiej dostawy wynosił według firmy około 23 minuty.
Skala ma być jeszcze większa. Wing i Walmart zapowiedziały stworzenie sieci obejmującej ponad 270 lokalizacji i docierającej do ponad 40 milionów mieszkańców Stanów Zjednoczonych w 2027 roku.
Dostawa dronem nie jest więc już pokazem możliwości technologicznych. Dla części klientów stała się jedną z dostępnych metod dostarczenia codziennych zakupów.
Druk 3D ⚙️
Druk 3D jest przykładem, który pokazuje nam, że przewidywania dotyczące przyszłości nie zawsze spełniają się dokładnie w taki sposób, w jaki oczekiwaliśmy.
W badaniu World Economic Forum z 2015 roku ponad 80% ankietowanych ekspertów przewidywało, że do 2025 roku 5% produktów konsumenckich będzie powstawać dzięki drukowi 3D. Pojawiała się wtedy wizja drukarki 3D jako urządzenia, które może kiedyś znaleźć się w biurze, a nawet w domu i pozwolić użytkownikowi samodzielnie wyprodukować potrzebny przedmiot.
Mamy rok 2026 i drukarka 3D zdecydowanie nie stoi w każdym mieszkaniu obok ekspresu do kawy. Technologia rozwinęła się jednak w innym kierunku.
Druk 3D jest wykorzystywany w przemyśle, prototypowaniu i medycynie. Amerykańska Agencja Żywności i Leków wskazuje, że dostępne komercyjnie urządzenia medyczne produkowane tą metodą obejmują między innymi implanty czaszkowe i biodrowe, protezy oraz narzędzia wykorzystywane podczas zabiegów. Technologia pozwala również produkować elementy dopasowane do anatomii konkretnego pacjenta.
W tym przypadku również – przyszłość już nadeszła, tylko wygląda trochę inaczej, niż wyobrażano ją sobie dekadę temu.
A gdzie w tym wszystkim jest człowiek? 🧍♂️
Wielu ludzi zachwyca się tempem rozwoju technologii, ale jednocześnie rodzi się coraz więcej pytań. Skoro sztuczna inteligencja potrafi tak wiele, samochody potrafią poruszać się bez kierowcy, a roboty wykonują część pracy fizycznej, trudno nie zastanawiać się, jaka w tym wszystkim pozostanie rola człowieka.
Popkultura od dekad pokazuje nam mniej lub bardziej dystopijne wizje świata, w którym maszyny zaczynają zastępować ludzi. Wraz z rozwojem AI i robotyki pytania, które kiedyś należały do sfery do science fiction, coraz częściej pojawiają się już w rzeczywistych dyskusjach o przyszłości.
Jedną z największych obaw jest wpływ nowych technologii na rynek pracy. Według raportu „Future of Jobs Report 2025” World Economic Forum do 2030 roku zmiany technologiczne, gospodarcze i demograficzne mogą doprowadzić do powstania około 170 milionów nowych miejsc pracy. Jednocześnie mogą przyczynić się do zaniku około 92 milionów obecnych stanowisk. Nie oznacza to więc prostego scenariusza, w którym technologia „zabierze ludziom pracę”. Bardziej prawdopodobna jest zmiana tego, jakie zadania wykonujemy i jakie kompetencje będą potrzebne.
Czy technologia zaczyna myśleć za nas? 🧠
Pojawia się jednak jeszcze inne pytanie: czy wraz z oddawaniem kolejnych zadań technologii sami nie zaczynamy robić mniej? Pierwsze badania dotyczące generatywnej AI pokazują, że sprawa nie jest jednoznaczna. W 2025 roku naukowcy z Microsoft Research i Carnegie Mellon University przeanalizowali sposób korzystania z generatywnej AI przez pracowników umysłowych. Wyniki wskazywały, że im większe zaufanie użytkownicy mieli do możliwości AI, tym mniej krytycznego myślenia deklarowali podczas wykonywania zadań z jej pomocą. Autorzy zwracali uwagę, że automatyzowanie rutynowych czynności może przesuwać rolę człowieka z samodzielnego wykonywania zadania w stronę nadzorowania i sprawdzania efektów pracy technologii.
Nie musi to oznaczać, że technologia nas rozleniwia. Kalkulator nie sprawił, że matematyka przestała być potrzebna, a wyszukiwarki internetowe nie wyeliminowały potrzeby zdobywania wiedzy. Zmieniły jednak sposób, w jaki wykonujemy pewne czynności. Podobnie może być ze sztuczną inteligencją, robotami czy autonomicznymi systemami. Im więcej zadań będziemy im przekazywać, tym ważniejsza będzie stawać się umiejętność oceny otrzymanych rezultatów, krytycznego myślenia, kreatywności i podejmowania decyzji.
Być może więc największym wyzwaniem najbliższych lat nie będzie samo nadążanie za kolejnymi technologiami, ale nauczenie się korzystania z nich w taki sposób, żeby rzeczywiście zwiększały nasze możliwości, zamiast stopniowo zastępować umiejętności, których przestajemy używać.
Czy przyszłość przychodzi szybciej, niż jesteśmy w stanie ją przewidzieć? ⌛
Patrząc na prognozy sprzed kilkunastu lat, łatwo zauważyć, że przewidywanie rozwoju technologii jest wyjątkowo trudne. Niektóre rozwiązania potrzebują więcej czasu, niż zakładaliśmy. Inne rozwijają się w zupełnie innym kierunku. Są też takie, które w ciągu kilku lat potrafią przejść drogę od technologicznej ciekawostki do narzędzia wykorzystywanego przez miliony ludzi.
Źródła:
https://eng.gdd.gov.cn/20260309/e76aa18d-d141-45d5-ae10-637a187fc1fc.html?utm
https://www.bmwgroup.com/en/news/general/2026/humanoid-robot-in-leipzig.html
https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/digest/?utm
https://www.fda.gov/medical-devices/3d-printing-medical-devices/medical-applications-3d-printing?utm
https://www3.weforum.org/docs/WEF_GAC15_Technological_Tipping_Points_report_2015.pdf
https://www.apple.com/pl/newsroom/2025/11/live-translation-on-airpods-expands-to-the-eu/